Zadanie 15. (0–2)
Treść
Większość płazów ginie w krótkim czasie po umieszczeniu w wodzie morskiej. Istnieje jednak wyjątek – żaba morska Fejervarya cancrivora, która we krwi zatrzymuje dużą ilość mocznika. Na podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, M. Maćkowiak, A. Michalak (red.), Warszawa 2008, s. 349. a) Wyjaśnij, dlaczego płazy innych gatunków giną w wodzie morskiej. W odpowiedzi uwzględnij budowę skóry płazów. b) Wykaż związek między wysokim stężeniem mocznika we krwi a przystosowaniem żaby Fejervarya cancrivora do życia w wodzie morskiej.
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie
• Płazy w wodzie morskiej giną na skutek odwodnienia, ponieważ cienki / niezrogowaciały naskórek nie chroni przed utratą wody z organizmu do środowiska hipertonicznego.
• Płazy są hipotoniczne w stosunku do środowiska morskiego i woda dyfunduje przez ich przepuszczalną cienką skórę na zewnątrz.
Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłową odpowiedź, uwzględniającą osmotyczną utratę wody
0 pkt – za odpowiedź niepełną, niepoprawną lub brak odpowiedzi 15.b) (0–1)
Rozwiązanie
• U żaby Fejervarya cancrivora wysokie stężenie mocznika umożliwia utrzymywanie równowagi osmotycznej z otaczającą wodą morską, dzięki temu maleje zagrożenie wnikaniem soli / utratą wody przez powierzchnię ciała.
• Mocznik sprawia, że żaba staje się izotoniczna w stosunku do środowiska i dlatego woda z niej nie dyfunduje.
Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłową odpowiedź, uwzględniającą rolę mocznika w utrzymaniu równowagi osmotycznej płynów ustrojowych z otaczającą wodą morską i ograniczeniem utraty wody z organizmu
0 pkt – za odpowiedź niepełną, niepoprawną lub brak odpowiedzi